Shift Work การทำงานเป็นกะ คืออะไร?

21 มิถุนายน 2019
  • ธุรกิจแบบไหนที่มักใช้ “กะเข้างาน”
  • ความหมายของ “กะ”
  • ที่มาของคำว่า “กะ”
  • รู้จักกฎหมาย กับ “กะเข้างานกัน”  

 

      ในธุรกิจบางประเภทจำเป็นต้องมีพนักงานคอยดูแลหน้าร้านในตลอดระยะเวลา 24 ชั่วโมง  เช่นกลุ่ม ร้านสะดวกซื้อ ร้านอาหาร ร้านกาแฟ ฟิตเนส หรือ โรงพยาบาล จึงมีการทำงานเป็นกะ เพื่อให้สามารถแบ่งคนเป็นมาประจำงานในช่วงเวลาต่างๆ ได้ครอบคลุมตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้ธุรกิจสามารถดำเนินได้อย่างต่อเนื่อง 

      กะ มีความหมายในภาษาไทยว่า รอบเข้าเวรยาม ที่ต่อมามีความหมายว่าเข้าทำงาน ช่วงเวลาเข้าเวร เมื่อหมดเวลาก็จะมีผู้รับผิดชอบเข้ามารับช่วงต่อไป เช่น ในร้านกาแฟแห่งหนึ่งที่เปิด 24 ชั่วโมง จะแบ่งการทำงานเป็นให้พนักงานเป็น 3 กะ  กะละ 8 ชั่วโมง

      ในที่นี้ “กะ” มีที่มาจากระบบบอกเวลาของจีน ที่นับรอบละ 5 วัน ใน 1 วันแบ่งเป็น 12 ช่วง 1 รอบ มี 60 ช่วง และในแต่ละช่วงก็จะมีชื่อเรียกที่ต่างกันออกไป เป็น 60 ชื่อ โดยช่วงแรกมีคำเรียกในภาษาจีนว่า “กะจื้อ” จึงเป็นสันนิษฐานของคำว่า “กะ” ที่เราใช้กันนั่นเองค่ะ

 

      ในทางกฎหมายแรงงานแล้ว กำหนดไว้ว่าลูกจ้าง จะมีเวลาทำงานต่อวันไม่เกิน 8 ชั่วโมงไม่รวมเวลาพัก โดยให้นายจ้างจัดให้ลูกจ้างมีเวลาพักระหว่างการทำงานวันหนึ่งไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง หลังทำงานมาไม่ต่ำกว่า 5 ชั่วโมง ซึ่งเมื่อจัดเวลาให้พนักงานแล้ว อาจจะทำให้ได้เวลางานต่อกะเหลือเพียง 7 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งอาจจะทำให้งานไม่ต่อเนื่องได้

 

      ดังนั้นบางบริษัท จึงอาจจะพิจารณากำหนดเวลารวมกับเวลาพักงานเป็น 9 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งทำให้เวลาเข้ากะคาบเกี่ยวกัน เป็น Over Lab เพื่อให้การทำงานดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง และสามารถส่งต่องานให้กับคนที่เข้ากะถัดไปได้ค่ะ

 

      ทั้งนี้การทำงานเป็นกะ อาจจะส่งผลเสียต่อร่างกายของผู้ทำงาน เพราะการกินไม่เป็นเวลา นอนไม่เป็นเวลา นอนดึก  จึงทำให้มีปัญหาสุขภาพในระยะสั้นและระยะยาว จึงควรแบ่งกะให้เป็นระบบ และไม่ควรเปลี่ยนบ่อยเพราะทำให้ร่างกายไม่เป็นระบบ ซึ่งอาจจะส่งผลต่อการทำงานได้ค่ะ

      ดังนั้นสิ่งที่สำคัญของระบบกะในมุมผู้ประกอบการคือการตรวจสอบ การทำงานของพนักงาน ยอดเงินที่ถูกต้อง ระยะเวลาในการทำงาน POSPOS จึงเล็งเห็นในมุมนี้และสร้างฟีเจอร์ออกมาเพื่อให้ช่วยดูแลได้ค่ะ



ขอบคุณข้อมูลบางส่วน

http://www.one-stophr.com/

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา